Onteiening sal NIE grondhervorming bespoedig nie, sê VL

Onteiening sonder vergoeding (EWK) sal nie grondhervorming, grondbesit of transformasie versnel nie. EWC beteken bloot meer grond in die hande van die staat. Volgens Vrystaat Landbou (VL) verhinder niks die staat om grond van swart grondeienaars, ten gunste van polities verbonde individue, te onteien nie. Dit is 'n werklikheid in Suid-Afrika soos in die geval van Ivan Cloete in die Wes-Kaap en lesse kan uit Zimbabwe geleer word. Dit is dus duidelik politieke opportunisme wat beweer dat Onteiening grondhervorming sal bespoedig.

By die onlangse bekendstelling van Maluti PALS-inisiatief het Minister Didiza gesê dat waardekettingvennootskapmodelle wat op wedersydse vertroue gebou is, voorkeur geniet. Die proses van onteiening is 'n vernietigende proses. EWC sal goeie verhoudings tussen Suid-Afrikaners verbreek wat op vertroue en welwillendheid gebou is. Goeie verhoudings regdeur die waardeketting, insluitend landboubesigheid, plaaswerkers, nuwe boere en die hele landelike gemeenskappe, moet eerder gekoester word.

“Suksesvolle vennootskappe en oordrag van kennis en vaardighede, met onteiening, word baie moeilik gemaak deur grond dikwels vir 'n seisoen of langer buite produksie te laat. Die gevolg is dat die tydperk vir die begunstigdes om hulself suksesvol te vestig sonder om van die staat afhanklik te wees, verleng sal word”, het Francois Wilken, president van Vrystaat Landbou, gesê.

VL voel sterk dat onteiening geensins grondhervorming sal bespoedig nie. Aangesien onteiening gewoonlik ’n laaste uitweg is nadat deeglike onderhandeling plaasgevind het, is die idee van onteiening om grondhervorming te bespoedig, belaglik.” sê Wilken.

“Waarop die regering byvoorbeeld behoort te fokus, is om die hoogs suksesvolle werksmodelle in die Vrystaat te herhaal. Die huidige onproduktiewe stelsel om opsigters op die 5 300 staatsplase te plaas, is bloot 'n stelsel om begunstigdes van die staat afhanklik te hou. Dit kan as grondtransformasie beskou word, maar dit is geensins ekonomiese transformasie nie aangesien begunstigdes wat op staatsgrond vasgevang is, ekonomies arm bly aangesien hulle nie 'n veilige titel het om toegang tot kapitaal te kry om daardie grond verder te ontwikkel nie.”